Mutfaksim
EN ○
Bugün ne pişirsem Canım ne istiyor Atölye Senaryolar Aslında kolay Teknikler Yemekler Malzemeler Diyetler Tarifler
Ana sayfa · Malzemeler · Çilek
Çilek
Sebze ve meyve · Sw

Çilek

pH 3,4 · pektini düşük, reçeli zor tutar

100 gramda
32 kcal Enerji
0.7 g Protein
7.7 g Karbonhidrat
0.3 g Yağ
2 g Lif
Glutensiz GI 40

Hadi uygulayalım → Bununla bir şey uydur

Ne işe yarar

Su, lif, asit ve renk getirirler. Çoğu ağırlığının %80–95’i sudur; pişirmenin büyük kısmı aslında o suyu yönetmektir.

Nerede yakalar

Kapalı kapta kendi suyunda pişerler, kalabalık tavada buharda haşlanırlar. Kızartmak istiyorsan yer aç, kapağı kaldır.

Püf noktası

Yıkadıktan sonra sapını kopar, önce değil: sapı koparılmış çilek suyunu ve tadını suya bırakır.

Saklama ve sağlık

Nasıl saklanır, kimin için uygun.

Saklama ve tazelik

Yıkamadan, tek sıra hâlinde, kapağı aralık kapta buzdolabında 3-5 gün. Yıkamak raf ömrünü yarıya indirir; yemeden hemen önce yıka.

Glutensiz

Çilek doğal olarak glütensizdir.

Glisemik indeks

40 — glikoz 100 kabul edilir. 55 ve altı düşük, 56–69 orta, 70 ve üstü yüksek sayılır. Bu sayı tek başına porsiyonu anlatmaz: aynı indeksle iki katı miktar iki katı yük demektir.

Kaynak tabloda bu gıda için tek bir çalışma var. Gerçek bir ölçüm, ama tipik olmayabilir; çeşit ve olgunluk bu sayıyı kolayca oynatır.

Tablodaki satır: Strawberries, fresh, raw (40+/-7)

Atkinson et al., Am J Clin Nutr 2021

Neyle çalışır

Eşleşmeler ve nedenleri

“Birlikte güzel oluyor” bir açıklama değil. Aşağıdaki her eşleşmenin altında kimyasal ya da yapısal bir mekanizma var.

Şeker →

Ozmotik maserasyon hücre suyunu dışarı çekip bir şurup kuruyor; bu şurup meyvenin uçucu esterlerini çözüp taşıyor. Şekerlenmiş çileğin tazesinden çok daha güçlü kokmasının sebebi.

Fesleğen →

Gerçek bir ortak bileşen eşleşmesi: ikisi de linalool ve akraba monoterpenler taşıyor, aromalar yan yana durmak yerine kaynaşıyor.

Ayrıca iyi gider

Süt Yoğurt Bal Karabiber Limon Tarçın

Neyle çatışır

Karbonat

Alkali antosiyaninleri mavi-griye kaydırır, sonra bozar.

Üstüne ne konur
  • Kaymak ya da krema, şeker, yırtılmış nane ya da fesleğen, iri çekilmiş karabiber
Anahtar bileşenler
Furaneol (DMHF)
Karamel-çilek çekirdek notası — ve dikkat: aynı molekül kahverengileşen tereyağında ve genel olarak Maillard tepkimelerinde de oluşur. Çilekle karamelin doğal ortak olmasının sebebi budur.
Beslenme açısından

Çilekte 100 gramda ~59 mg C vitamini var — eşdeğer ağırlıkta portakaldan fazla — artı antosiyaninler. İkisi de ısıya duyarlı, yani burada çiğ tüketmenin beslenme açısından gerçek bir anlamı var.

Bu sayfadaki terimler
Linalool
Fesleğende ve çilekte birlikte bulunan çiçeksi koku maddesi; ikisinin yakışmasının sebebi.
Maillard
Protein ile şekerin 140 °C üstünde buluşup kabuk, renk ve o kızarmış kokuyu üretmesi.

Aynı aileden

Au Patlıcan PatlıcanAğırlığının %30’u kadar yağ emer Pp Biber BiberC vitamini kırmızıda 2 kat Ca Havuç HavuçBeta-karoten yağda çözünür Sp Ispanak IspanakOksalik asit demir emilimini düşürür Do Domates DomatesSu %94,5 · 18 kcal Sl Salatalık SalatalıkSu %95,2 · 15 kcal Ka Kabak KabakSu %94,8 · 17 kcal Pi Pırasa PırasaSu %83 · 61 kcal Kk Kereviz kökü Kereviz köküSu %88 · 42 kcal En Enginar EnginarSu %84,9 · 47 kcal Bm Bamya BamyaSu %89,6 · 33 kcal Se Semizotu SemizotuSu %92,9 · 20 kcal Pz Pazı PazıSu %92,7 · 19 kcal Bl Beyaz lahana Beyaz lahanaSu %92,2 · 25 kcal Kr Karnabahar KarnabaharSu %92,1 · 25 kcal Br Brokoli BrokoliSu %89,3 · 34 kcal Bz Bezelye BezelyeSu %78,9 · 81 kcal Tf Taze fasulye Taze fasulyeSu %90,3 · 31 kcal Kt Kırmızı turp Kırmızı turpSu %95,3 · 16 kcal Sk Şalgam kökü Şalgam köküSu %91,9 · 28 kcal Bal Balkabağı BalkabağıSu %91,6 · 26 kcal Km Kültür mantarı Kültür mantarıSu %92,5 · 22 kcal Ma Marul MarulSu %94,6 · 17 kcal Ro Roka RokaSu %91,7 · 25 kcal Te Tere TereSu %89,4 · 32 kcal Ay Asma yaprağı (taze) Asma yaprağı (taze)Su %73,3 · 93 kcal Sh Siyah havuç Siyah havuç? El Elma (kabuklu) Elma (kabuklu)Su %85,6 · 52 kcal Ar Armut ArmutSu %84 · 57 kcal Av Ayva AyvaSu %83,8 · 57 kcal Ky Kayısı KayısıSu %86,4 · 48 kcal Ki Kiraz KirazSu %82,3 · 63 kcal Vs Vişne VişneSu %86,1 · 50 kcal In İncir (taze) İncir (taze)Su %79,1 · 74 kcal Uz Üzüm ÜzümSu %80,5 · 69 kcal Kv Kavun KavunSu %90,2 · 34 kcal Kar Karpuz KarpuzSu %91,5 · 30 kcal Pr Portakal PortakalSu %86,8 · 47 kcal Mn Mandalina MandalinaSu %85,2 · 53 kcal Er Erik (olgun) Erik (olgun)Su %87,2 · 46 kcal Sf Şeftali ŞeftaliSu %88,9 · 39 kcal Du Dut (taze) Dut (taze)Su %87,7 · 43 kcal Mu Muz MuzSu %74,9 · 89 kcal Hu Hurma (Medjool) Hurma (Medjool)Su %21,3 · 277 kcal