Mercimek dal
Yirmi dakika kaynayan mercimeğin tadı yok denecek kadar az; tadın neredeyse tamamı en sondaki kırk beş saniyede, kızgın yağda yapılıyor.
Bakliyatlar · Hint · Bütçe dostu · Tek tencere · 15–30 dakika · Hafta sonu hazırlığı · Dondurulabilir
- Hazırlık
- 10 dk
- Pişirme
- 27 dk
- Zorluk
- Dikkat ister
- Maliyet
- Çok ucuz
- Mevsim
- Yıl boyu
Hint mutfağının tarka ya da chaunk dediği adım, Türk mutfağındaki “üzerine yağ gezdirmek” alışkanlığının çok daha keskin bir hâli. Sebebi kimya: mercimeğin kendi tadı suda çözünen bileşiklerden geliyor ve bunlar zaten sınırlı, ama zerdeçalın kurkumini, kimyonun kuminaldehiti, pul biberin kapsaisini yağda çözünüyor. Suya atılan zerdeçal rengi veriyor, tadı vermiyor. Aynı zerdeçal 160 °C sadeyağda kırk beş saniye kaldığında bambaşka bir şey oluyor ve hardal tohumu da tam o sıcaklıkta patlayıp kendi yağını bırakıyor.
Yapılışı
- Mercimeği suyu berraklaşana kadar yıka.
- Zencefili ve sarımsağı ince kıy; tarka saniyelerle ölçülüyor, o anda doğramaya vakit yok.
Gereken: Tencere · Küçük tava ya da tarka kepçesi · Çırpıcı
-
Mercimeği, suyu ve zerdeçalı tencereye al; kapak aralık, 20 dakika kaynat ve köpüğünü al.
Şunu ara Taneler tamamen dağılmalı ve karışım yüzeyde hafif kabarcıklanmalı.
Neden Zerdeçal bu aşamada rengi ve hafif toprak notasını veriyor; asıl işi sonda yağda görecek. Kapağın aralık olması şart, çünkü mercimek köpürerek taşıyor ve taşan köpük ocakta yanınca yemeğe acı bir koku geçiyor.Nişasta jelatinleşti Granüller suyu emip şişti ve patlayarak bir ağ kurdu. Karışım koyuldu; soğuyunca daha da katılaşacak. geri dönüşü yok
-
Çırpıcıyla ez, tuzunu ver ve kıvamı ayarla.
Şunu ara Kaşığın arkasını kaplamalı ama akıcı kalmalı; koyulaşırsa sıcak su ekle.
Neden Kaşıkla ezilen mercimek pütürlü kalıyor; çırpıcı nişastayı serbest bırakıp karışımı bağlıyor. Tuz burada giriyor çünkü mercimek kabuksuz ve tuzun sertleştirecek bir kabuğu yok — nohutta ve fasulyede geçerli olan kural burada geçerli değil.Nişasta jelatinleşti Granüller suyu emip şişti ve patlayarak bir ağ kurdu. Karışım koyuldu; soğuyunca daha da katılaşacak. geri dönüşü yok
Tuz · %0.56 Az kalmış. Tatlar düz duruyor, hiçbiri öne çıkamıyor.
-
Küçük tavada sadeyağı 160 °C’ye getir; hardal tohumunu at, patlamaları bitince kimyonu, sarımsağı, zencefili ve pul biberi ekle ve 45 saniye tut.
Şunu ara Hardal tohumları duyulur biçimde patlamalı; sarımsak altın olmalı, kahve değil.
Neden Hardal tohumu kabuğunun içindeki su 150–160 °C’de buhara dönüp tohumu patlatıyor, o anda yağ tohumun içine giriyor ve keskin tat çıkıyor. Sarımsakla zencefil sonra giriyor çünkü ikisi de saniyeler içinde kararıyor ve karardığında acılaşıyor. Kırk beş saniye bir tahmin değil: altmışıncı saniyede sarımsak dönüyor.Ters gittiyse
Sarımsak karardıysa o tarkayı dökmek gerekiyor — acılık yemeğin tamamına geçiyor ve geri alınamıyor. Tavayı sil, yeni yağla 20 saniye daha kısa tekrarla. Bir kaşık sadeyağ, bozulmuş bir tencere dalın yanında ucuz kalıyor.
Nişasta jelatinleşti Granüller suyu emip şişti ve patlayarak bir ağ kurdu. Karışım koyuldu; soğuyunca daha da katılaşacak. geri dönüşü yok
Kızartma dinamiği Yüzeydeki su buhara dönüşüp dışarı basınç uyguluyor; yağı dışarıda tutan kalkan bu. geri dönüşü yok
Tuz · %0.53 Az kalmış. Tatlar düz duruyor, hiçbiri öne çıkamıyor.
Yağ 170’in altında. Kalkan kurulmuyor, yemek yağ çekiyor ve hamurlaşıyor.
-
Tarkayı dalın üstüne dök, domatesi ekle, 2 dakika daha pişir ve limonu sık.
Şunu ara Yüzeyde turuncu bir yağ halkası görünmeli; bu halka tarkanın çalıştığının işareti.
Neden Domates ve limon en sonda giriyor: asit erken girse mercimeğin dağılması yavaşlar ve çırpma aşaması işe yaramaz. Limonun ikinci işi de baharatın yağlı ağırlığını kesmek.Nişasta jelatinleşti Granüller suyu emip şişti ve patlayarak bir ağ kurdu. Karışım koyuldu; soğuyunca daha da katılaşacak. geri dönüşü yok
Tuz · %0.44 Az kalmış. Tatlar düz duruyor, hiçbiri öne çıkamıyor.
Bu tarif motorda adım adım çalıştırıldı: hangi malzemenin ne zaman girdiği, her adımın sıcaklığı ve süresi. Yukarıdaki tepkimeler oradan geliyor.
en yüksek 165 °C · 27 dakika · motor 1.0.0 · güven low
Ocak kapandıktan sonra
Pilavla ya da yufka/lavaşla, sıcak. Üstüne bir kaşık yoğurt istersen.
Buzdolabında 4 gün ve ikinci gün daha iyi: baharat yağı bütün karışıma dağılıyor.
Su ekleyerek kısık ateşte 6 dakika; soğuyunca belirgin biçimde koyulaşıyor.
4 ay. Dondurulacaksa tarkayı çözüldükten sonra taze yapmak tadı belirgin biçimde yükseltiyor.
Suyla inceltilip çorba olur; kalanı pilavla karıştırılıp kızartılır.
Mercimek püresi 6 aydan itibaren bebek için uygun, ama bu tarifin baharatlı ve tuzlu hâli değil: tarka ve tuz girmeden bir kâse ayırmak gerekiyor. 12–36 ay için pul biberi tamamen çıkar, sadeyağ ve kimyonlu hâli uygun. Zencefil küçük çocukta keskin gelebiliyor.
Bir porsiyonda 16 g civarında protein ve yüksek lif var; pilavla birlikte antrenman öncesi 2–3 saatlik bir öğün için uygun, hemen öncesi için ağır kalıyor.
- Sade yağ → Ayçiçek yağı (linoleik) Vegan hâli için ayçiçek yağı; sadeyağın fındıksı notası gidiyor ama tarka aynı sıcaklıkta aynı işi yapıyor.
- Hardal tohumu (öğütülmüş) → Çörek otu Çörek otu da aynı sıcaklıkta açılıyor, patlamıyor; işaret olarak kokusuna bakmak gerekiyor.
- Yağda açma Bu tarifin dayandığı yöntem
- Mercimek Isıda, suda ve asitte ne yaptığı
- Domates Isıda, suda ve asitte ne yaptığı
- Limon Isıda, suda ve asitte ne yaptığı
- Mercimek çorbası Benzer teknik ya da aynı sofrada duran tarif
- Yeşil mercimek yemeği Benzer teknik ya da aynı sofrada duran tarif
- Nohut yemeği Benzer teknik ya da aynı sofrada duran tarif
- Bütçe dostu Aynı amaca hizmet eden diğer tarifler
- Tek tencere Aynı amaca hizmet eden diğer tarifler
- 15–30 dakika Aynı amaca hizmet eden diğer tarifler
- Hafta sonu hazırlığı Aynı amaca hizmet eden diğer tarifler
- Dondurulabilir Aynı amaca hizmet eden diğer tarifler
Neye benziyor
Hiçbir eksen ortalamanın belirgin biçimde üstünde değil — dengeli bir tarif.
Bu profil ölçülmedi, hesaplandı: malzemelerin tat vektörlerinin rol ağırlıklı ortalaması, pişirme tekniğinin kaydırmasıyla birlikte. İnce çizgi veritabanının o eksendeki ortalaması.
Tadı buna en yakın olanlar
Elle seçilmedi: sekiz tat ekseni üzerinden hesaplanan mesafeye göre sıralandı.

Çiğ köfte (etsiz)
Adında çiğ var ama bulgur çiğ değil: bulgur zaten haşlanmış buğdaydır ve burada sadece ıslatılıyor.…

Tavuk curry
Baharatların yağda kavrulması bir adım değil, tarifin yarısı: aromalar suda değil yağda çözünüyor.…

Yeşil mercimek salatası
Mercimek ocaktan alındıktan sonra kendi ısısıyla üç dört dakika daha pişiyor. Tarifteki 18 dakika, o dakikalar hesaba ka…

Börülce salatası
Börülce ıslatılmadan pişen tek kuru baklagil: kabuğu ince ve yirmi beş dakikada yumuşuyor.…