Aslında çok kolay

Haşlanmış yumurta

SanılanHaşlanmış yumurtanın ölçüsü göz kararı sanılır; sarının etrafındaki yeşil halkanın ise bayat yumurtadan geldiği düşünülür.

GerçekHaşlanmış yumurta bir sıcaklık meselesidir: beyaz 62–65 °C’de, sarı 65–70 °C’de katılaşır. Süre bu iki sıcaklığa ne zaman ulaşıldığını belirler.

15 dakika

Nasıl yapılır

Gerekenler

4 yumurta, buzdolabı soğukluğunda, orta boy
1,5 litre su
Buzlu su dolu bir kap

Motor bu listeyi nasıl okudu (2 satır)

200 g	Yumurta, orta boy	egg
1500 g	Haşlama suyu	water

Boş bırakılan gram, o satırın grama çevrilemediği anlamına geliyor — ya miktar serbest (“damak tadına göre”) ya da malzemenin bu sitede kaydı yok. İkisi de hesaba sıfır olarak değil, hiç girmiyor.

Suyu tencerede fokur fokur kaynat. Yumurtalar tek sıra dizilecek kadar geniş bir tencere seç.
Yumurtaları kaşıkla, tek tek, yavaşça suya indir. Zamanlayıcıyı hemen başlat ve ateşi suyun hafif kaynayacağı seviyeye düşür.
Süreyi seç: 6,5 dakika akışkan sarı, 9 dakika kremsi sarı, 11 dakika tam katı sarı.
Süre dolunca yumurtaları hemen buzlu suya al ve 3 dakika beklet.
Geniş ucundan (hava odasının olduğu taraf) çatlat ve suyun altında soy.

Neden çalışıyor

Yumurta beyazı tek bir protein değil; farklı sıcaklıkta katılaşan bir karışım. Ovotransferrin 62 °C civarında pıhtılaşmaya başlıyor, beyazın büyük kısmını oluşturan ovalbumin ise 80 °C’ye kadar dayanıyor. Sarı 65 °C’de koyulaşıp 70 °C’de ufalanır hâle geliyor. Kaynayan suya konan buzdolabı soğukluğunda orta boy bir yumurtada ısı dışarıdan içeri doğru ilerliyor: 6,5 dakikada beyaz tamamen donmuş, sarı ise hâlâ koyu ve akışkan; 9 dakikada sarının dışı katı, ortası hafif nemli; 11 dakikada tamamen katı. 12 dakikanın ötesinde beyazdaki kükürt hidrojen sülfür olarak açığa çıkıyor ve sarıdaki demirle birleşip demir sülfür, yani o yeşil-gri halkayı oluşturuyor. Buzlu su yalnızca pişmeyi durdurmuyor, soymayı da kolaylaştırıyor: ani soğuma beyazı hafifçe büzüp zardan ayırıyor. Taze yumurtanın zor soyulmasının sebebi pH: taze yumurta beyazı pH 7,6 civarında ve zara sıkı yapışıyor, birkaç günde pH 9’a çıkınca yapışma azalıyor.

Kaba hesap

1700 gram, girenler

286 kcal, toplam

Kütlenin %100’inin besin değeri kayıtlı. Bu, GİRENLERİN toplamı — çıkan ürünün değil. Suyu uçan, süzülen ya da fermente olan her şeyde ikisi başka: bir kilo süt, 150 gram peynir.

Girdiği diyetler

Glutensiz Vejetaryen Laktozsuz

Saklama ve tüketim

Ne kadar dayanır

Buzdolabında, kabuğuyla: 1 hafta
Buzdolabında, soyulmuş, kapalı kapta: 2 gün
Oda sıcaklığında: 2 saatten fazla bırakma
Dondurucu: Önerilmez — beyazı lastikleşir

Haşlama, yumurta kabuğunun üstündeki doğal koruyucu tabakayı siliyor ve kabuk gözenekleri açıkta kalıyor. Bu yüzden haşlanmış yumurta çiğ yumurtadan daha çabuk bozuluyor. Suyundan çıkınca soğut, kurula ve 2 saat içinde buzdolabına koy.

Ne zaman atılır Soyduğunda kükürtten ağır, çürük bir koku, beyazda sümüksülük ya da renk değişimi: at. Sarının çevresindeki yeşil halka bozulma değil, fazla pişmedir.

Tarihçe

Nereden geliyor

Haşlanmış yumurta, pişirmenin en eski biçimlerinden biri; kaynayan suyun kendisi kadar eski. Anadolu’da kahvaltının, yol azığının ve bayram sabahının parçası; Paskalya’da ve Nevruz’da boyanan yumurta ise pek çok kültürde baharın ve yeniden doğuşun simgesi. Dakikayla haşlama ise mutfak saatinin evlere girmesiyle yaygınlaştı.

Püf noktaları

Küçük çocuklar, hamileler, yaşlılar ve bağışıklığı zayıf olanlar için Türkiye’de güvence şeması bulunmadığından yumurtayı 11 dakika pişir ya da pastörize yumurta kullan; akışkan sarıyı onlara verme.
Çatlamasın diye suya bir çay kaşığı sirke ekleyebilirsin: çatlaktan sızan beyaz asitte hızla katılaşıp deliği kapatır.
Kolay soyulan yumurta için 5–7 günlük yumurtaları seç.

Kiler