Aslında çok kolay

Elma sirkesi

SanılanSirke yapmak ustalık ve özel ekipman ister sanılır.

GerçekElma, su, biraz şeker ve zaman. Kavanozun ağzını bezle kapatıp beklemekten ibaret.

15 dakika iş, 2 ay bekleme

Nasıl yapılır

Gerekenler

1 kg elma ya da elma kabuğu ve çekirdek evi
1 litre klorsuz su
2 çorba kaşığı şeker

Motor bu listeyi nasıl okudu (3 satır)

1000 g	Elma	apple
1000 g	Klorsuz su	water
26 g	Şeker	sugar

Boş bırakılan gram, o satırın grama çevrilemediği anlamına geliyor — ya miktar serbest (“damak tadına göre”) ya da malzemenin bu sitede kaydı yok. İkisi de hesaba sıfır olarak değil, hiç girmiyor.

Elmaları iri doğra, kavanoza koy. Kabuk ve çekirdek evi de işe yarar; yabani maya kabuğun üzerindedir, yıkarken ovma.
Şekeri suda erit, elmaların üstünü örtecek kadar dök. Ağzını tülbentle kapat, lastikle sabitle.
İlk 2 hafta günde bir karıştır; yüzeyde kalan elma küflenir. Kabarcıklar durunca elmaları süz, sıvıyı kavanoza geri koy.
Karanlık ve ılık bir yerde 4–6 hafta daha beklet. Koklayarak takip et: alkol kokusu gidip keskin sirke kokusu geldiğinde hazırdır.

Neden çalışıyor

İki fermantasyon üst üste biniyor. Önce maya şekeri alkole çeviriyor — bu anaerobik ve hızlı, bir iki hafta. Sonra havadan gelen Acetobacter bakterisi alkolü asetik aside çeviriyor; bu ikincisi oksijen istiyor, o yüzden kavanozun ağzı kapatılmıyor, bezle örtülüyor. Yüzeyde oluşan jölemsi tabaka “sirke anası”: selüloz ve bakteriden oluşan canlı bir yapı, atılmaz, bir sonraki sirkeyi başlatır. pH 2,4–3,4 aralığına indiğinde iş bitmiştir.

Kaba hesap

2026 gram, girenler

619 kcal, toplam

Kütlenin %100’inin besin değeri kayıtlı. Bu, GİRENLERİN toplamı — çıkan ürünün değil. Suyu uçan, süzülen ya da fermente olan her şeyde ikisi başka: bir kilo süt, 150 gram peynir.

Girdiği diyetler

Glutensiz Vegan Vejetaryen Laktozsuz

Saklama ve tüketim

Ne kadar dayanır

Cam şişede, karanlık ve serin: Süresiz
Sirke anasıyla birlikte: Süresiz — yeni parti başlatır
Süzülmüş ve şişelenmiş: 2 yıl, aroması yavaşça yumuşar

Sirke kendi koruyucusudur: pH 2,4–3,4 aralığında hiçbir gıda patojeni yaşayamaz. Bozulmaz, sadece zamanla değişir. Metal kapak kullanma, asit metali yer ve sirkeye tat geçirir; cam ya da plastik kapak kullan. Dipte tortu, yüzeyde jölemsi bir disk oluşması normaldir; o disk sirke anasıdır, atma.

Ne zaman atılır Sirke bozulmaz ama küflenebilir: yüzeyde tüylü, renkli bir tabaka görürsen dök. Keskin asit kokusu kaybolup küf ya da bayat koku geldiyse de kullanma.

Tarihçe

Nereden geliyor

Sirke, insanlığın en eski koruyucusu ve muhtemelen ilk kazası: açıkta kalan şarabın ekşimesi. Kelime Farsça “sirke”den geliyor, Latince adı ise “ekşi şarap” anlamındaki vinum acre’den. Anadolu’da üzüm ve elma sirkesi hem mutfakta hem halk hekimliğinde kullanıldı; Osmanlı’da sirkeye baharat ve meyve katılarak yapılan şıralı içecekler — hardaliye bunun yaşayan örneğidir — bir içecek kategorisiydi. Sirkenin bir mikroorganizma işi olduğu ise ancak 1860’larda Pasteur ile anlaşıldı; ondan önce “ana” denen jelatinimsi tabaka gizemli bir şey sayılırdı.

Püf noktaları